Natura 2000 gebied de Borkeld

Het ca. 600 hectare grote Natura 2000 gebied de Borkeld is van Staatsbosbeheer.  Het  gebied strekt zich uit tussen de plaatsen Markelo en Holten-Rijssen. De Borkeld is een Natura 2000 gebied en samen met het Haaksbergerveen de enige 2 gebieden in Overijssel met een vaste schaapskudde..

De Borkeld bestaat uit jong bos, grote heidevelden, leemkuilen, akkers, graslanden en zelfs een stukje hoogveen, het Elsenerveen.

Elsenerveen HoogveenHet bos is tussen 1930 en 1950 aangeplant. Hier ligt ook het grootste jeneverbesstruweel , ook wel wakels genoemd, van Nederland. Het terrein is glooiend: de hoogste top, de Friezenberg ligt op veertig meter, het laagste punt op dertien meter boven de zeespiegel.

info boerderij n' wittenAan de rand van het gebied, Op de Bokeldweg 17 inMarkelo, bevindt zich het  informatiecentrum’n Witten van IVN. Hier is een permanente tentoonstelling ingericht over het omliggende natuurgebied. Er is en verzameling zwerfstenen en een herkenningstuin. Door Staatsbosbeheer zijn enkele met paaltjes gemarkeerde wandelroutes uitgezet

De  Borkeld is ook een archeologisch reservaat. 13.000 jaar geleden waren hier al jagers/verzamelaars actief. De bewijzen zijn door hen achtergelaten in de vorm van stenen bijlen, huidenschrapers en andere stenen werktuigen. De prehistorische grafheuvels zijn uit de ijstijd en nederzettingsplaatsen die zijn gevonden zijn tussen de 6.000 en 4.000 jaar oud. In 1997 zijn door de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek een tiental grafheuvels gerestaureerd.

grafheuvel bij de veenweg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Landweer Borkeld

 

 

 

 

 

Op de Borkeld zijn nog restanten te vinden van de landweer. Deze is goed zichtbaar naast het fietspad richting Elsenerbroek. Dit systeem van wallen, beplant met stekelstruiken en vergezeld van greppels, diende om de handelsroute van Deventer richting Westfalen te beveiligen. De Leemkuilen in het gebied zijn ontstaan door leemwinning voor het maken van baksteen. Ze zijn vijf of meer meter diep, en door de specifieke omstandigheden is er een bijzondere plantengemeenschap ontstaan. Al in de 18e eeuw was hier een ‘pannenbakkerij’  gevestigd waarvan de producten in Twente zeer in trek waren.

ecoduct borkeld A1De autosnelweg A1 is door het gebied aangelegd in de zeventiger jaren  van de vorige eeuw. Op aandrang van natuurbeschermers werd rekening gehouden met de bijzondere natuurwaarde van het jeneverbes veld. Dit is kenbaar aan een bocht in de weg ten zuiden van Rijssen. Op dezelfde plek werd in 2003 een dierpassage (ecoduct) aangelegd waardoor dieren zich veilig kunnen verplaatsen tussen de Borkeld en de Sallandse heuvelrug. Er naast ligt een oversteek voor wandelaars en fietsers.

Naast de schaapskooi is een labyrint aangelegd door Jan Slot. Het opgevouwen pad, gemarkeerd door eeuwenoude veldkeien, staat symbool voor ons levenspad. Het is aangelegd volgens het klassieke patroon in de kathedraal van Chartres uit 1220. Dit labyrint is bovendien uitgelijnd op de zon en de sterren en zo gelinked aan de kosmos: uniek in de wereld.

Labyrint+Borkeld